Nga đã cắt giảm lượng khí đốt cung cấp cho châu Âu để đáp trả các lệnh trừng phạt do chiến dịch quân sự đặc biệt của Moscow ở Ukraine. Ảnh: Getty
Liên minh châu Âu đã thay thế hoàn toàn việc nhập khẩu khí đốt tự nhiên của Nga bằng LNG và khí đốt từ các nhà cung cấp thay thế đáng tin cậy, Cao ủy Năng lượng Kadri Simson phát biểu tại phiên họp toàn thể của Nghị viện châu Âu hôm 23/11.
Khối này dự kiến sẽ tranh luận về đề xuất trần giá xăng vào ngày 24/11 để hỗ trợ người tiêu dùng.
"Đa dạng hóa, giảm nhu cầu, chính sách lưu trữ chung,... các động thái của chúng tôi đang tạo ra sự khác biệt", ông Simson trả lời sau phiên, đồng thời nói thêm: "Nhưng chúng tôi cần phải cảnh giác".
Các chuyên gia nói với RIA Novosti rằng khối đã thay thế khí đốt của Nga bằng việc tăng cường mua LNG từ Mỹ.
Theo Ủy ban châu Âu, từ tháng 1 đến tháng 8, tổng khối lượng nhập khẩu khí đốt từ Nga, bao gồm cả LNG, đã giảm 39 tỷ mét khối (bcm). Trong cùng thời gian, nguồn cung cấp LNG từ Mỹ đã tăng gần 80%.
Năm ngoái, Nga chiếm khoảng 45% lượng khí đốt nhập khẩu của EU. Theo Cơ quan Năng lượng Quốc tế, Moscow đã cung cấp 155 bcm cho khối này, trong khi nhập khẩu năm nay dự kiến sẽ giảm xuống hơn 1/3 (khoảng 60 bcm).
Mặc dù vậy, các nhà phân tích từ công ty nghiên cứu Kpler cảnh báo rằng việc thay thế nguồn cung cấp khí đốt qua đường ống của Nga bằng LNG sẽ dẫn đến chi phí đáng kể cho EU. Không giống như khí đường ống thường được cung cấp theo các hợp đồng dài hạn, LNG thường được mua trên thị trường giao ngay và chi phí của nó có xu hướng cao hơn nhiều lần.
Bên cạnh đó, động thái này của EU cũng gây khó khăn cho các nước đang phát triển trong việc mua LNG, vì họ hiện đang bị buộc phải cạnh tranh về giá với các quốc gia giàu có hơn.
Trước đó, bà Kadri Simson thông báo EU đã đề xuất áp giá trần khí đốt ở mức 275 euro (283 USD) mỗi megawatt giờ (MWh). Bà nhấn mạnh đây là giải pháp cuối cùng để ngăn chặn tình trạng giá khí đốt tăng quá cao, không phù hợp với xu hướng tăng giá trên toàn cầu.
Bà Kadri Simson cho rằng, việc áp giá trần khí đốt ở mức 275 euro/MWh có thể không giúp hạ nhiệt giá khí đốt. Tuy nhiên, bà nói rằng biện pháp này sẽ cung cấp công cụ mạnh mẽ mà EU có thể sử dụng khi cần, bổ sung cho những nỗ lực cơ cấu hơn nhằm giảm giá khí đốt, cụ thể là bằng cách kiểm soát nhu cầu và đảm bảo cung cấp đủ khí đốt cho châu Âu.
Châu Âu đã và đang chạy đua với thời gian để bổ sung nguồn dự trữ khí đốt để chuẩn bị cho mùa đông năm nay trong bối cảnh Nga cắt giảm đáng kể nguồn cung khí đốt cho khu vực.
Hình ảnh làn sóng tấn công của Nga ngày 23/11 được đăng tải trên Telegram.
Nga rõ ràng đã nhắm mục tiêu vào cơ sở hạ tầng năng lượng của Ukraine trong một cuộc tấn công tên lửa quy mô lớn hôm thứ Tư 23/11, tấn công nhiều mục tiêu ở thủ đô Kiev và các nơi khác trên khắp đất nước.
Nhà điều hành điện lưới quốc gia Ukraine Ukrenergo cho biết tình trạng mất điện khẩn cấp đã xảy ra ở tất cả các khu vực do hậu quả của vụ tấn công.
Thị trưởng Kiev Vitaly Klitschko cho biết đã xảy ra các vụ nổ ở nhiều khu vực khác nhau trong thành phố và nguồn cung cấp nước đã bị cắt. Ông cũng đề cập đến tình trạng thiếu điện.
Theo chính quyền quân sự Kiev, một quả đạn đã bắn trúng một tòa nhà dân cư, khiến ít nhất 3 người thiệt mạng và 6 người khác bị thương. Tuy nhiên, vẫn chưa rõ đó là tên lửa của Nga hay tên lửa do lực lượng phòng không Ukraine bắn.
Chính quyền địa phương cho biết toàn bộ Vùng Odessa đã bị mất điện sau vụ tấn công. Tại thành phố lớn thứ hai của Ukraine, Kharkov, hệ thống tàu điện ngầm đã bị tê liệt do mất điện, người dân được sơ tán lên mặt đất, thị trưởng cho biết.
Nhà máy điện hạt nhân Nam Ukraine ở thành phố Nikolaev, miền nam Ukraine đã buộc phải đóng cửa tất cả các lò phản ứng, theo các phương tiện truyền thông đưa tin. Nhà máy này trở thành nhà máy lớn nhất ở Ukraine sau khi Vùng Zaporozhye, nơi đặt nhà máy điện hạt nhân Zaporozhye, gia nhập nhà nước Nga vào tháng trước do kết quả của một cuộc trưng cầu dân ý.
Chính quyền địa phương cũng đã xác nhận việc đóng cửa các lò phản ứng tại Nhà máy điện hạt nhân Khmelnytskyi ở miền tây Ukraine.
Các quan chức ở Lviv, Nikolaev, Khmelnytsky, Sumy và các địa điểm khác cũng đã báo cáo về các cuộc tấn công và mất điện.
Cộng hòa Moldova thuộc Liên Xô cũ láng giềng cũng đã trải qua tình trạng thiếu điện do các cuộc tấn công của Nga vào Ukraine. Hệ thống năng lượng của đất nước được kết nối với Ukraine. Mất điện ở thủ đô Chisinau và các vùng khác của đất nước, với khu vực ly khai Transnistria cũng bị ảnh hưởng.
Nga đã tăng cường áp lực lên Ukraine kể từ ngày 10/10, khi nước này cáo buộc Kiev sử dụng "chiến thuật khủng bố" và nhắm vào cơ sở hạ tầng của Nga, trong đó có cây cầu chiến lược Crimean. Kể từ đó, các cuộc tấn công bằng tên lửa nhằm vào các cơ sở năng lượng của Ukraine, bao gồm cả các nhà máy điện, đã dẫn đến tình trạng mất điện liên tục trên khắp đất nước. Chính quyền Kiev cho biết, ít nhất 40% cơ sở hạ tầng năng lượng của Ukraine đã bị phá hủy bởi các cuộc tấn công của Nga cho đến nay.
Trong cuộc phỏng vấn với BBC vào cuối tuần, Maksim Timchenko, người đứng đầu công ty điện lực tư nhân lớn nhất DTEK Holding, nói rằng người Ukraine nên cân nhắc việc ra nước ngoài trong mùa đông. "Nếu họ có thể tìm được một nơi thay thế để ở thêm ba hoặc bốn tháng nữa, điều đó sẽ rất hữu ích cho hệ thống", Timchenko nói.
Đầu tuần này, thư ký báo chí Điện Kremlin Dmitry Peskov nói rằng Nga không tìm cách thay đổi chế độ ở Kiev như một phần trong hoạt động quân sự của mình. Ông nhắc lại rằng Moscow không loại trừ các cuộc đàm phán hòa bình với Ukraine, nói rằng các mục tiêu của họ ở nước này có thể đạt được "bằng nhiều phương pháp và dưới nhiều hình thức khác nhau". Và cuối cùng chúng sẽ đạt được, Peskov đảm bảo với các phóng viên.
Ngày 23/11, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ bắt đầu chuyến thăm chính thức Philippines theo lời mời của Chủ tịch Thượng viện Philippines Juan Miguel Zubiri.
Ngay sau Lễ đón trọng thể tại sân bay và tại Trụ sở Hạ viện Philippines, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ đã tiến hành hội đàm với Chủ tịch Hạ viện Philippines Martin Romualdez.
Tại buổi hội đàm, Chủ tịch Hạ viện Martin Romualdez hoan nghênh chuyến thăm chính thức Philippines lần đầu tiên của Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ cùng Đoàn đại biểu cấp cao Quốc hội Việt Nam; đánh giá cao ý nghĩa của chuyến thăm khi cho rằng đây là một trong những chuyến thăm đầu tiên của người đứng đầu Quốc hội nước ngoài đến Philippines sau khi nước này tổ chức thành công Tổng tuyển cử (5/2022) và có ban lãnh đạo Thượng viện và Hạ viện mới (7/2022).
Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ gặp gỡ và hội đàm với Chủ tịch Hạ viện Philippines Martin Romualdez. Ảnh: TTXVN.
Chủ tịch Hạ viện Philippines tin tưởng rằng chuyến thăm Philipines của Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ lần này sẽ tạo động lực mới thúc đẩy quan hệ Đối tác chiến lược giữa Philippines và Việt Nam ngày càng hiệu quả, thực chất trên mọi lĩnh vực.
Thay mặt Đoàn đại biểu cấp cao Quốc hội Việt Nam, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ bày tỏ vui mừng lần đầu tiên đến thăm đất nước Philippines tươi đẹp và giàu lòng mến khách; chúc mừng Philippines đã tổ chức thành công Tổng tuyển cử ngày 9/5/2022 và cá nhân ông Martin Romualdez được bầu làm Chủ tịch Hạ viện Philippines.
Tại cuộc hội đàm, thực hiện chỉ đạo của Chủ tịch Hạ viện Martin Romualdez, trước sự chứng kiến của các nghị sỹ hai nước, đại diện Hạ viện Philippines đã trang trọng đọc toàn văn Nghị quyết 571 về việc tăng cường hợp tác giữa Philippines và Việt Nam thông qua Nhóm nghị sỹ hữu nghị Philippines – Việt Nam vừa được toàn bộ đại biểu Hạ viện Philippines đồng ý thông qua, trong đó nhấn mạnh trong 10 nghị viện thành viên AIPA, Philippines và Việt Nam đã xây dựng được quan hệ đặc biệt qua nhiều năm, dựa trên những giá trị, tầm nhìn, và lợi ích chung, vì lợi ích của người dân hai nước, và cùng nhau hướng tới hòa bình và hiệu quả trong hợp tác khu vực. Philippines đánh giá cao tầm quan trọng trong việc duy trì tình hữu nghị với các quốc gia thành viên khác, đặc biệt là với Việt Nam và tình hữu nghị, đoàn kết và hợp tác lâu dài với các quốc gia Đông Nam Á là cấu phần quan trọng để đạt được hòa bình và thịnh vượng trong khu vực.
Chủ tịch Quốc hội tin tưởng Nghị quyết về việc tăng cường hợp tác song phương thông qua Hội nghị sỹ hữu nghị Philippines – Việt Nam của Hạ viện Philippines sẽ là một dấu mốc quan trọng tăng cường hơn nữa quan hệ giữa các cơ quan lập pháp của hai nước nói riêng cũng như mối quan hệ Đối tác chiến lược giữa hai nước nói chung.
Hai nhà Lãnh đạo cho rằng những chuyến thăm và tiếp xúc cấp cao mà gần đây nhất là cuộc gặp song phương của Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc và Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính với Tổng thống Philippines nhân dịp Tuần lễ cấp cao APEC và Hội nghị cấp cao ASEAN vừa qua đã thể hiện sự gắn bó và tin cậy chính trị giữa các vị lãnh đạo và nhân dân hai nước.
Nhân dịp này, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ nhắc lại lời mời của Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc mời Tổng thống Philippines và Phu nhân sớm thăm Việt Nam trong thời gian tới.
Trao đổi về quan hệ song phương, hai nhà Lãnh đạo nhất trí tăng cường hơn nữa quan hệ tốt đẹp sẵn có giữa hai nước trên các lĩnh vực như: chính trị - ngoại giao, thương mại - đầu tư. Chủ tịch Hạ viện Philippines cảm ơn Việt Nam đã hỗ trợ trang thiết bị y tế cho Philippines trong thời kỳ đại dịch và luôn là đối tác cung cấp gạo tin cậy và ổn định trong bối cảnh khủng hoảng lương thực toàn cầu; mong muốn Philippines có thể xuất khẩu nhiều hàng hóa đến Việt Nam.
Nhân dịp này, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ đã trân trọng mời Chủ tịch Hạ viện Martin Romualdez sớm sang thăm Việt Nam và Chủ tịch Hạ viện Philippines đã vui vẻ nhận lời.
Thúc đẩy thương mại song phương Việt Nam - Philippines
Chiều 23/11 (theo giờ địa phương), Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ đã có cuộc hội kiến Tổng thống Ferdinand Romualdez Marcos tại Phủ Tổng thống Philippines.
Hai nhà lãnh đạo nhất trí đánh giá quan hệ hai nước đang phát triển tốt đẹp trong nhiều năm qua dù gặp thách thức do đại dịch COVID-19. Đặc biệt, thương mại song phương đã trở thành điểm sáng trong quan hệ hai nước với tổng kim ngạch xuất nhập khẩu năm 2021 đạt 6,8 tỷ USD, cao nhất từ trước đến nay; 10 tháng đầu năm 2022 đã đạt gần 6,6 tỷ USD. Tổng thống Philippines đề nghị hai bên tăng cường trao đổi đoàn trên tất cả các kênh và các cấp để tương xứng với tiềm năng hợp tác giữa hai nước và đề nghị Việt Nam tăng cường nhập khẩu hàng hóa của Philippines để giúp hai nước cân bằng cán cân thương mại.
Đáp lại đề nghị của Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ về việc tạo điều kiện thuận lợi cho cộng đồng người Việt Nam đang sinh sống và kinh doanh tại Philippines, Tổng thống Ferdinand Marcos nhất trí và chia sẻ cộng đồng người Việt đã trở thành một phần gắn kết của xã hội, lực lượng lao động và cộng đồng địa phương; đồng thời đánh giá cao sự hội nhập và đóng góp của cộng đồng gốc Việt tại Philippines. Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ đề nghị Philippines tiếp tục đối xử nhân đạo với ngư dân Việt Nam phù hợp với tinh thần hợp tác hữu nghị trong Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN), tạo điều kiện cho họ sớm được về nước đoàn tụ với gia đình.
Sầu riêng Thái Lan từng thống lĩnh thị trường Trung Quốc.
"Trước đây, Thái Lan là nước duy nhất được phép xuất khẩu sầu riêng tươi sang Trung Quốc, trong khi Việt Nam từng xuất khẩu sầu riêng đã qua chế biến", bà Busaba nói. "Nhưng bây giờ Việt Nam là đối thủ cạnh tranh của chúng tôi và điều đó làm tôi lo lắng".
Bà Busaba đã trồng sầu riêng hơn 30 năm, có thời điểm xuất khẩu sang Trung Quốc trước khi chuyển sang phục vụ thị trường nội địa. Các nhà xuất khẩu trái cây toàn cầu không phải là đối thủ trực tiếp của bà, nhưng đã khiến bà chú ý đến cách thức vận hành của ngành sầu riêng Thái Lan. Với việc Việt Nam nằm gần Trung Quốc hơn và xét về mọi mặt, có khả năng kiểm soát chất lượng tốt hơn, Thái Lan cuối cùng có thể bị tụt lại phía sau.
Busaba đã đến thăm Việt Nam vào tháng 9 và chứng kiến nhiều vườn sầu riêng mà bà cho biết đang mở rộng với tốc độ vượt xa mong đợi của bà.
"Việt Nam không trồng nhiều sầu riêng như Thái Lan nhưng không ngừng hoàn thiện mình. Có rất nhiều cơ hội cho ngành sầu riêng phát triển ở Việt Nam trong khi ở Thái Lan, mọi người đang cạnh tranh với nhau", bà nói.
Thái Lan là nước sản xuất sầu riêng lớn nhất thế giới, đã đạt được thành tích xuất khẩu trái cây gần như không có đối thủ sang Trung Quốc kể từ ít nhất là đầu những năm 2000. Danh tiếng của Thái Lan là nơi trồng sầu riêng chất lượng hàng đầu đã giúp nước này trở thành quốc gia đầu tiên xuất khẩu loại trái cây phổ biến nhưng có hương vị khác biệt này sang Trung Quốc.
Năm 2021, xuất khẩu sầu riêng của Thái Lan sang Trung Quốc tăng kỷ lục 68%, với nước này vận chuyển hơn 875.000 tấn trái cây.
Từ tháng 2 đến tháng 6 năm nay, hơn nửa triệu tấn đã được gửi đến thị trường Trung Quốc, được cho là có giá cạnh tranh. Sự gia tăng các lô hàng này báo hiệu rằng đã có phản ứng tích cực đối với sầu riêng Thái Lan từ người tiêu dùng Trung Quốc, bất chấp các quy định nghiêm ngặt về Covid-19 của Trung Quốc đại lục khiến trái cây bị kẹt ở biên giới – trong hai tuần hoặc tối đa 30 ngày", bà Busaba cho biết.
Nhưng đồng thời, Việt Nam và các nước xuất khẩu sầu riêng Đông Nam Á khác đã đàm phán với Trung Quốc trong những năm gần đây, Aat Pisanwanich, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Thương mại Quốc tế của Đại học Phòng Thương mại Thái Lan cho biết. Và Việt Nam đang nhanh chóng phát triển thành một đối tác thương mại trái cây lớn của Trung Quốc nhờ vào mạng lưới hậu cần và vị trí gần.
Trong quý 3 năm nay, kim ngạch ngoại thương của Chongzuo - thành phố của Trung Quốc có đường biên giới với Việt Nam và là đô thị lớn nhất về xuất nhập khẩu trái cây biên giới của Trung Quốc - đã tăng lên 78 tỷ nhân dân tệ (11 tỷ USD), tương đương một sự gia tăng hàng năm gần 50%, theo một báo cáo của Tân Hoa Xã.
Sakda Sinives, chuyên gia nông nghiệp và học thuật Thái Lan cho biết, nông dân Việt Nam có lợi thế vì họ có thể thu hái sầu riêng để xuất khẩu muộn hơn so với ở Thái Lan, vì các lô hàng của Việt Nam đến Trung Quốc mất ít thời gian hơn.
"Ngay cả khi không có sự khác biệt rõ ràng về hương vị... thì trái chín từ Việt Nam sẽ dần được người mua định giá cao hơn, trong khi giá sầu riêng từ Thái Lan sẽ giảm. Sakda cho biết vấn đề kiểm soát chất lượng này là lý do tại sao [sản lượng sầu riêng] của Thái Lan sẽ giảm do nông dân không còn gánh nổi chi phí.
Các vấn đề cạnh tranh gay gắt – cả khu vực và trong nước – kiểm soát chất lượng, tham nhũng và chi phí từ lâu đã bị gạt sang một bên khi trái cây thối của Thái Lan thống trị thị trường Trung Quốc. Nhưng việc Việt Nam gia nhập thị trường 1,4 tỷ người tiêu dùng đã khiến người trồng trọt Thái Lan gặp khó khăn.
Ông Wootichai Kunjet, Chủ tịch Hiệp hội Sầu riêng Thái Lan cho biết: "Mùa thu hoạch sầu riêng của Việt Nam từ tháng 6 đến tháng 11, trùng với mùa thu hoạch của sầu riêng ở miền nam Thái Lan.
"Thông thường sầu riêng từ miền nam thống trị thị trường nội địa và xuất khẩu sau khi kết thúc vụ sầu riêng từ miền đông đất nước, nhưng hiện sản xuất từ miền nam phải đối mặt với sự cạnh tranh không chỉ từ các vùng khác của Thái Lan mà cả Việt Nam."
Aat từ Đại học Phòng Thương mại Thái Lan cho biết Việt Nam vẫn chưa có khả năng cạnh tranh trực tiếp với Thái Lan về xuất khẩu sầu riêng vì nước này chỉ sản xuất được một nửa trong tổng sản lượng 1,2 triệu tấn của Thái Lan vào năm 2021. Nhưng vẫn có tiềm năng để người trồng trọt Việt Nam đầu tư ở Lào và Campuchia vì cả hai nước đều có đặc quyền thương mại với Trung Quốc, điều này có thể dẫn đến cạnh tranh nhiều hơn trong tương lai.
Học giả Thái Lan Sakda cho biết nhiều người mua hoạt động ở Thái Lan – nhiều hơn một số đại diện cho người mua từ Trung Quốc đại lục – đã chuyển đến Việt Nam, bị thu hút bởi tỷ suất lợi nhuận cao hơn do thời gian vận chuyển ngắn hơn.
Bất chấp những thách thức, Sakda khuyên Thái Lan nên bắt đầu bán cho Trung Quốc nhiều sầu riêng tươi hơn, loại sầu riêng thường có giá cao hơn. "Thái Lan có thể mở rộng thị trường toàn cầu cho xuất khẩu sầu riêng mặc dù không ai bên ngoài châu Á thực sự ăn sầu riêng. Và nên làm cho nó bớt mùi một cách nghiêm túc và khoa học".
Người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov. Ảnh IT
Tại một cuộc họp báo ở Moscow hôm 22/11, khi được hỏi về việc tạo ra một vùng an toàn xung quanh nhà máy điện hạt nhân lớn nhất châu Âu, ông Peskov tuyên bố: "Đầu tiên, họ kêu gọi Nga rút một số vũ khí hạng nặng mà Nga không có ở đó (nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia), sau đó mọi người dường như hiểu rằng không có vũ khí của Nga ở đó. Bây giờ chúng tôi cần nói về những người đang pháo kích vào đây - pháo binh của Lực lượng Vũ trang Ukraine".
"Đây là những gì chúng tôi cần yêu cầu Ukraine - rút vũ khí hạng nặng, ngừng bắn phá, ngừng gây nguy hiểm cho lục địa châu Âu", ông Peskov nhấn mạnh.
Ông Peskov nói rằng Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) không có thẩm quyền nêu tên những người đã bắn phá nhà máy điện hạt nhân.
"IAEA đang làm công việc của mình. Thật tốt khi IAEA xác nhận rằng, các cuộc tấn công này đe dọa đến nhà máy và tính toàn vẹn của nó. Tất nhiên, chúng tôi lấy làm tiếc rằng do đặc thù của công việc tại IAEA, họ không được phép nói chính xác ai đang nổ súng. Nga sẽ tiếp tục đối thoại với IAEA", ông Peskov nói thêm.
Nhà máy điện hạt nhân lớn nhất châu Âu ở đông nam Ukraine đã nằm dưới sự kiểm soát của Nga kể từ tháng 3, thời kỳ đầu trong "chiến dịch quân sự đặc biệt" của Nga ở Ukraine.
Kể từ đó, ngày càng có nhiều lo ngại về một thảm họa hạt nhân có thể xảy ra giữa Moscow và Kiev, với việc cả hai đều cáo buộc nhau tấn công cơ sở này.
Nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia, một trong 10 nhà máy loại này lớn nhất thế giới, đã tạo ra 20% điện năng cho Ukraine trước khi cuộc chiến bắt đầu vào tháng Hai.
Theo ông Sergei Aksyonov, chính quyền Crimea làm việc 24/7 để đảm bảo an ninh cho cả bán đảo và cư dân trong khu vực.
"Đối với tất cả các tuyên bố từ kẻ thù về việc họ sẽ đến Crimea một ngày nào đó, tôi có thể nói rằng chúng ta sẽ xem ai sẽ bơi ở dòng sông nào và ai sẽ đi nghỉ ở đâu", ông Aksyonov nói.
Ông nói thêm rằng các dịch vụ đặc biệt của Ukraine đã cố tình tung tin giả để gây bất ổn cho tình hình ở Crimea.
Trước đó, ông Andriy Yermak, Chánh văn phòng Tổng thống Ukraine, cho biết Kiev có kế hoạch tiến hành chiến dịch quân sự nhằm tái chiếm Crimea. Ông Yermak đã không công bố bất kỳ thời điểm nào của cuộc tấn công như tuyên bố.
Ngược lại, Viktor Bondarev, thượng nghị sĩ của Hội đồng Liên bang, trả lời rằng Kiev không có nguồn lực cũng như sức mạnh quân sự để tấn công Crimea. Theo ý kiến của ông, Ukraine cố gắng thuyết phục công dân của mình về chiến thắng và nâng cao tinh thần của Lực lượng Vũ trang Ukraine.
Trang UP và nguồn tin từ Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine Oleksiy Reznikov đăng trên Twitter cho biết: "Như các nguồn cấp cao trong liên minh quyền lực xác nhận, tính đến giữa tháng 11, tiềm năng tên lửa của Nga vẫn đủ cho tối đa 3 cuộc tấn công lớn, tương tự như ngày 15/11".
Theo UP, lực lượng phòng không Ukraine đã bắn hạ khoảng 70% tên lửa và máy bay không người lái kamikaze do Iran sản xuất. Đồng thời, Nga cần 14 đến 16 tháng để bổ sung kho vũ khí tên lửa của mình.
Giờ đây, Nga đang lãng phí nguồn dự trữ tên lửa chiến lược còn lại và không thể nhanh chóng khôi phục sản xuất các loại tên lửa này. Bài báo viết: "Quân đội Nga đã buộc phải rút tên lửa từ kho dự trữ hạt nhân, chỉ đơn giản là lấy đầu đạn hạt nhân ra".
Các vấn đề của Nga về khả năng tên lửa cũng được chỉ ra bởi thực tế là trong vài tuần nay, Nga đã tìm kiếm cơ hội để có được tên lửa đạn đạo do Iran sản xuất và nhiều máy bay không người lái hơn. Bài báo viết: "Nếu Moscow có thể nhanh chóng khôi phục nguồn cung cấp tên lửa, họ sẽ không tìm kiếm hàng nhập khẩu.
Đồng thời, Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine đã công bố dữ liệu về việc sử dụng các loại tên lửa khác nhau của quân Nga.
Ông Reznikov cho biết: "Các yếu tố thách thức kho tên lửa Nga gồm: Lực lượng Phòng không Ukraine xuất sắc, lệnh trừng phạt và thời gian".
Chủ tịch Hội đồng Hòa bình thế giới Socorro Gomes Coelho phát biểu tại lễ khai mạc Đại hội . Ảnh: M.H.
Hàng ngàn cuộc biểu tình, tuần hành, các sự kiện chính trị, văn hoá, hoạt động gây quỹ đoàn kết, ủng hộ nhân dân Việt Nam đã được tổ chức trên khắp thế giới; hàng ngàn tờ rơi, áp phích và tài liệu tố cáo tội ác và phản đối chiến tranh xâm lược của đế quốc Mỹ bằng nhiều thứ tiếng đã được lưu hành ở hàng chục quốc gia. Hoạt động của Hội đồng Hoà bình thế giới và các tổ chức thành viên trên khắp năm châu đã góp phần quan trọng vào thắng lợi lịch sử của nhân dân Việt Nam năm 1975.
Trong những thập niên qua, Hội đồng Hoà bình thế giới tiếp tục đồng hành, sát cánh ủng hộ sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội và bảo vệ Tổ quốc của nhân dân Việt Nam. Đặc biệt, Hội đồng đã ban hành Nghị quyết ủng hộ nạn nhân chất độc da cam/dioxin ở Việt Nam, tích cực tham gia bảo vệ Việt Nam trong các vấn đề dân chủ, nhân quyền, dân tộc, tôn giáo…
Mối liên hệ gắn bó giữa Hội đồng Hòa bình Thế giới với Việt Nam đã được đồng chí Uông Chu Lưu, nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, nguyên Phó Chủ tịch Quốc hội, Chủ tịch Ủy ban Hòa bình Việt Nam, điểm lại trong lễ khai mạc Đại hội lần thứ 22 Hội đồng Hòa bình Thế giới chiều 22/11 tại Hà Nội
Đại hội diễn ra từ 22 đến 27/11 do Liên hiệp các tổ chức Hữu nghị Việt Nam đăng cai. Tham dự Đại hội có hơn 90 đại biểu và khách mời quốc tế từ 49 quốc gia, và khoảng 60 tổ chức trên thế giới.
Khát vọng hòa bình
Phát biểu tại Lễ khai mạc Đại hội, Phó Chủ tịch thường trực Quốc hội Trần Thanh Mẫn cho biết: Hoà bình, độc lập, tự do luôn là khát vọng cháy bỏng của nhân dân Việt Nam, là mục tiêu xuyên suốt của cách mạng Việt Nam. Vì mục tiêu đó, nhiều thế hệ những người con ưu tú của dân tộc Việt Nam đã không tiếc thân mình hy sinh, chiến đấu chống lại các thế lực xâm lược hiếu chiến, hung bạo nhất trong thế kỷ 20, đấu tranh không mệt mỏi cho một nền hoà bình chân chính vì tiến bộ, lương tri và phẩm giá con người, vì độc lập dân tộc, dân chủ và tiến bộ xã hội.
Cuộc đấu tranh chính nghĩa của nhân dân Việt Nam đã trở thành một phần không thể tách rời trong cuộc đấu tranh của nhân dân tiến bộ trên thế giới vì tự do, độc lập dân tộc, vì hoà bình, công lý và tiến bộ xã hội. Những người yêu chuộng hòa bình trên thế giới, trong đó có Hội đồng Hòa bình thế giới và các tổ chức thành viên Hội đồng, đã cùng nhau tạo nên một mặt trận quốc tế rộng rãi chưa từng có đoàn kết, ủng hộ và giúp đỡ Việt Nam, góp phần rất quan trọng vào các thắng lợi của nhân dân Việt Nam.
"Nhân dân Việt Nam sẽ mãi mãi ghi nhớ với lòng biết ơn sâu sắc tình cảm đoàn kết, sự ủng hộ quý báu của Hội đồng Hòa bình thế giới và bạn bè quốc tế khắp năm châu đã và đang dành cho Việt Nam", đồng chí Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh.
Khẳng định hòa bình thế giới ngày nay đang đứng trước những thách thức hết sức to lớn, Phó Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh, ngăn chặn nguy cơ chiến tranh, xung đột, bảo vệ hoà bình, xây dựng một thế giới phát triển công bằng và bền vững đang trở thành nhiệm vụ cấp bách hàng đầu của nhân loại tiến bộ trên toàn thế giới.
Để làm điều đó, trước hết cần nỗ lực đấu tranh để bảo đảm việc tuân thủ Hiến chương Liên hợp quốc và luật pháp quốc tế, nhất là các nguyên tắc cơ bản về tôn trọng độc lập, chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ, không can thiệp vào công việc nội bộ của các quốc gia, giải quyết các tranh chấp bằng biện pháp hoà bình phù hợp với luật pháp quốc tế, không đe dọa hoặc sử dụng vũ lực, hợp tác bình đẳng, cùng có lợi giữa tất cả các quốc gia; cần đẩy mạnh cuộc đấu tranh vì hoà bình, giải trừ quân bị và phi quân sự hoá, xoá bỏ hoàn toàn vũ khí hạt nhân và các loại vũ khí huỷ diệt hàng loạt khác.
Đồng thời, cần tăng cường hợp tác để đối phó hữu hiệu với các nguy cơ xuyên quốc gia, các thách thức an ninh truyền thống và phi truyền thống, thúc đẩy phát triển công bằng và bền vững cho tất cả các nước trên thế giới.
Đồng hành và trách nhiệm
Trong sự nghiệp đó, Hội đồng Hoà bình thế giới có vị trí và vai trò hết sức quan trọng. Là một trong những tổ chức nòng cốt trong phong trào nhân dân thế giới, vượt qua bao khó khăn, thử thách, Hội đồng vẫn luôn là ngọn cờ tập hợp các lực lượng hòa bình tiến bộ trên toàn thế giới, thông qua đối thoại, kết nối hợp tác tạo nên sức mạnh nhằm thực hiện mục tiêu chung đấu tranh cho hoà bình, chống chiến tranh đế quốc, vũ khí hạt nhân, đoàn kết và ủng hộ cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc của nhân dân các nước Á - Phi - Mỹ Latinh, khắc phục hậu quả chiến tranh, hỗ trợ nạn nhân chiến tranh, trong đó có nạn nhân chất độc da cam ở Việt Nam.
Đại hội lần thứ 22 Hội đồng Hòa bình Thế giới tại Hà Nội. Ảnh: Thoidai.
Phó Chủ tịch thường trực Quốc hội Trần Thanh Mẫn khẳng định: Đảng, Nhà nước và Nhân dân Việt Nam sẽ luôn đồng hành cùng các lực lượng yêu chuộng hòa bình thế giới, đóng góp tích cực và có trách nhiệm nhằm góp phần hiện thực hóa khát vọng chung của nhân dân thế giới.
Phát biểu tại Lễ Khai mạc, đồng chí Uông Chu Lưu, nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, nguyên Phó Chủ tịch Quốc hội, Chủ tịch Ủy ban Hòa bình Việt Nam cảm ơn Hội đồng Hòa bình thế giới và các tổ chức thành viên đã tín nhiệm chọn Việt Nam là nước chủ nhà đăng cai tổ chức Đại hội lần thứ 22 của Hội đồng Hòa bình thế giới.
Điểm lại một số dấu mốc lịch sử đặc biệt giữa Việt Nam và Hội đồng Hòa bình thế giới trong nhiều năm qua, đồng chí Uông Chu Lưu chia sẻ, Hội đồng Hòa bình thế giới, với sự lãnh đạo của cố Chủ tịch Romesh Chandra, đã tổ chức rất nhiều hoạt động thiết thực ủng hộ mạnh mẽ cuộc kháng chiến chính nghĩa của nhân dân Việt Nam chống đế quốc Mỹ xâm lược.
Trong bối cảnh tình hình quốc tế đang có những biến động to lớn, nhanh chóng và hết sức phức tạp, Chủ tịch Ủy ban Hòa bình Việt Nam Uông Chu Lưu mong muốn, Đại hội sẽ thảo luận và xây dựng được định hướng chiến lược và chương trình hành động thiết thực để tập hợp, đoàn kết ngày càng rộng rãi, đông đảo các tổ chức, cá nhân và các phong trào hòa bình trong cuộc đấu tranh chung vì một thế giới hoà bình, phát triển công bằng và bền vững.
Tầm nhìn rộng
Bày tỏ vui mừng khi được quay lại đất nước Việt Nam tham dự Đại hội, Chủ tịch Hội đồng Hòa bình thế giới Socorro Gomes Coelho tái khẳng định sự đoàn kết của Hội đồng với nhân dân Việt Nam trong công cuộc xây dựng, phát triển đất nước.
Đồng chí cho biết, Đại hội của Hội đồng Hòa bình thế giới diễn ra trong bối cảnh nhân loại đang sống trong thời kỳ đầy khó khăn, thách thức. Chính trong bối cảnh đó, với tầm nhìn rộng lớn, với tinh thần đấu tranh và đoàn kết, các đại biểu sẽ cùng nhau đề ra đường lối và nhiệm vụ của Hội đồng, đóng góp vào nỗ lực chung của các tổ chức chính trị - xã hội, cũng như các lực lượng dân chủ, tiến bộ trên thế giới nhằm ngăn chặn và đánh bại các thế lực hiếu chiến, phản động đang đe dọa phá hủy những thành tựu lịch sử của nhân loại.
Phát biểu tại Lễ Khai mạc, đồng chí Thanassis Pafilis, Tổng Thư ký Hội đồng Hòa bình thế giới bày tỏ vui mừng vì Đại hội lần thứ 22 của Hội đồng được tổ chức tại đất nước Việt Nam anh hùng, nơi nhân dân và Đảng Cộng sản đã viết nên những trang sử vẻ vang trong lịch sử đấu tranh chống các đế quốc hùng mạnh, giành độc lập cho dân tộc.
Đồng chí Thanassis Pafilis cho biết, trong khuôn khổ Đại hội lần này, các đại biểu sẽ thảo luận về các hoạt động của Hội đồng và đánh giá công việc của Hội đồng với tư cách ở cấp độ toàn cầu, khu vực và quốc gia. Các Tổ chức tham dự Đại hội đều được hoan nghênh đóng góp ý kiến và chia sẻ kinh nghiệm hoạt động của tổ chức mình.
Tổng thư ký Hội đồng khẳng định, Hội đồng hoạt động nhằm thúc đẩy tình hữu nghị, đoàn kết của các dân tộc và tin tưởng vào sức mạnh của họ. Hội đồng đấu tranh chống các cuộc chiến tranh phi nghĩa; tiêu diệt những nguyên nhân gốc rễ gây ra chúng và thiết lập những điều kiện cho hòa bình thực sự.
Nhân dịp này, nhằm bày tỏ sự biết ơn chân thành của nhân dân Việt Nam đối với Hội đồng Hoà bình thế giới và các tổ chức thành viên Hội đồng về sự ủng hộ, đoàn kết giành cho nhân nhân Việt Nam trong suốt hơn 70 năm qua, Chủ tịch nước CHXHCN Việt Nam đã quyết định tặng Huân chương Hữu nghị cho tập thể và các cá nhân:
Một khẩu đội tên lửa Patriot gần căn cứ không quân Prince Sultan ở Al Kharj, Ả Rập Xê Út, vào ngày 20/2/2020. Ảnh: Getty
Hôm 21/11, Bộ trưởng Quốc phòng Ba Lan Mariusz Blaszczak thông báo trên Twitter rằng ông đã chấp nhận đề nghị này và dự định đề xuất các bệ phóng nên được bố trí tại biên giới chung của Ba Lan với Ukraine.
Các quan chức Ba Lan và NATO cho rằng tên lửa có khả năng do Ukraine bắn khi nước này cố gắng tự vệ trước làn sóng tấn công bằng tên lửa của Nga vào tuần trước.
Hôm 15/11, người đứng đầu Văn phòng Chính sách Quốc tế của tổng thống Ba Lan, ông Jakub Kumoch, nói với kênh TVN24 rằng tên lửa có thể đã trượt mục tiêu của Nga và hệ thống tự hủy không hoạt động, điều này "không may đã dẫn đến một thảm kịch".
Ông Kumoch và các quan chức khác như Tổng thư ký NATO Jens Stoltenberg vẫn khẳng định Nga phải chịu trách nhiệm về vụ việc này vì ngay từ đầu Moscow đã tiến hành chiến dịch quân sự đặc biệt chống lại Kiev.
Patriot là hệ thống tên lửa đất đối không được Mỹ và các đồng minh sử dụng, nhưng nó có một số điểm tương đồng và khác biệt chính với hệ thống tên lửa đất đối không tiên tiến của Mỹ (NASAMS).
NASAMS được phát triển bởi nhà sản xuất Raytheon của Mỹ và Kongsberg Defense & Aerospace có trụ sở tại Na Uy. Theo Army-tech.com, Patriot cũng được sản xuất bởi Raytheon.
Các biến thể mới hơn của hệ thống Patriot, mà hơn một chục quốc gia hiện đang vận hành, có thể tấn công tên lửa đạn đạo cũng như hành trình, theo trang web Đe dọa Tên lửa của Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế.
Sean Spoonts, một cựu chiến binh Hải quân Mỹ và là người đứng đầu trang web chuyên về các chiến dịch của lực lượng đặc nhiệm Mỹ (SOFREP), nói với Newsweek rằng Patriot là "tiêu chuẩn vàng về hệ thống chống tên lửa". Theo ông Spoonts, so với NASAMS tầm trung, hệ thống Patriot có thể bắn ở tầm ngắn, trung bình và xa.
Raytheon mô tả NASAMS là một giải pháp phòng không "có khả năng thích ứng cao" có thể được sử dụng để "xác định, tấn công và tiêu diệt máy bay địch, phương tiện bay không người lái và các mối đe dọa tên lửa hành trình mới". Theo Raytheon, hệ thống này được vận hành bởi 13 quốc gia.
Mỹ đã cung cấp NASAMS cho Ukraine để giúp tăng cường khả năng phòng không của nước này trước các cuộc tấn công của Nga trong bối cảnh chiến sự căng thẳng. Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Lloyd J. Austin III cho biết trong một cuộc họp ngắn hôm 14/11 rằng NASAMS do Mỹ cung cấp ở Ukraine có tỷ lệ thành công 100% trong việc đánh chặn tên lửa của Nga.
Mỹ không gửi bất kỳ hệ thống Patriot nào tới Ukraine, mặc cho Kiev liên tục yêu cầu.
Hôm 15/11, Ngoại trưởng Ukraine Dmytro Kuleba cho biết ông đã bày tỏ với Ngoại trưởng Mỹ Antony Blinken trong một cuộc điện đàm rằng Ukraine cần bổ sung thêm hệ thống phòng không.
"Tôi cảm ơn Mỹ vì sự hỗ trợ quốc phòng quan trọng của họ và nhấn mạnh rằng việc chuyển giao các hệ thống phòng không cho Ukraine cần phải được đẩy nhanh", ông Kuleba nói. "NASAMS đã chứng minh hiệu quả. Tôi tin rằng thời điểm của 'Patriots' đã đến".
Vào đầu tháng 3, Mỹ tuyên bố rằng họ đang gửi một số hệ thống Patriot tới Ba Lan để tăng cường an ninh của quốc gia NATO này trước sự bùng nổ của chiến sự Ukraine.
Hiện trường vụ tên lửa rơi vào lãnh thổ Ba Lan hôm 15/11. Ảnh IT
Theo đó, nhà báo điều tra James LaPorta đã bị AP chấm dứt hợp đồng vào thứ Hai 21/11, theo Daily Beast.
Báo cáo ban đầu vào thứ Ba tuần trước do LaPorta và đồng nghiệp John Leicester tuyên bố rằng “một quan chức tình báo cấp cao của Mỹ” cho biết Nga đã phóng tên lửa vào lãnh thổ Ba Lan -thành viên NATO, khiến hai người thiệt mạng.
Theo Daily Beast, hiện chỉ LaPorta mất việc, còn nhà báo Leicester vẫn chưa bị xử lý.
Các quan chức Ba Lan, Mỹ và NATO sau đó đã cập nhật rằng các tên lửa có khả năng được bắn bởi hệ thống phòng không Ukraine chứ không phải Nga.
Tổng thống Ba Lan Andrzej Duda cho biết vào hôm thứ Tư tuần trước rằng, có bằng chứng cho thấy Ba Lan không phải bị nhắm mục tiêu mà bị trúng đạn lạc của một “tên lửa phòng không”.
“Phòng không Ukraine đã phóng tên lửa theo nhiều hướng khác nhau và rất có khả năng một trong những tên lửa này đã không may rơi xuống lãnh thổ Ba Lan. Không có gì, hoàn toàn không có gì để cho rằng đó là một cuộc tấn công có chủ ý nhằm vào Ba Lan”, ông Duda nói.
Tổng thư ký NATO Jens Stoltenberg cũng đưa ra đánh giá tương tự.
Cùng ngày vào thứ Tư tuần trước, AP đã phải rút lại tuyên bố sai và đưa ra lời đính chính rằng “các tên lửa do Nga sản xuất và rất có thể được Ukraine bắn để phòng thủ trước một cuộc tấn công của Nga”.
Khi Daily Beast yêu cầu bình luận về việc sa thải LaPorta, một phát ngôn viên của AP chỉ trả lời: “Các tiêu chuẩn biên tập nghiêm ngặt và thông lệ của Associated Press rất quan trọng đối với sứ mệnh của AP với tư cách là một tổ chức tin tức độc lập. Để đảm bảo báo cáo của chúng tôi là chính xác, công bằng và dựa trên thực tế, chúng tôi luôn tuân thủ và thực thi các tiêu chuẩn này, bao gồm cả việc sử dụng các nguồn ẩn danh".
Trước thông tin mới cho thấy tên lửa rơi vào lãnh thổ Ba Lan chỉ là hành động không cố ý, các nhà lãnh đạo thế giới đã giải tỏa được nỗi lo vụ việc có thể kéo NATO vào cuộc xung đột Nga-Ukraine.
