Phát biểu thông qua video tại Diễn đàn An ninh Helsinki cuối tuần qua, Phó Tổng thư ký NATO Mircea Geoana tuyên bố rằng các đồng minh NATO và Liên minh châu Âu đang phải đối mặt với một mùa đông khó khăn khi lạm phát, khủng hoảng chi phí sinh hoạt và sức ép năng lượng đồng thời diễn ra.
Cuộc chiến của Nga ở Ukraine đã đạt đến "một bước ngoặt", ông Geoana bình luận. Hiện các lực lượng Ukraine đã tiến về phía đông và vừa giải phóng thành phố Lyman chiến lược thuộc tỉnh Donetsk đồng thời đang đạt được những bước tiến đáng kể ở mặt trận phía nam.
“Cuộc chiến của Nga ở Ukraine cho thấy khả năng răn đe và phòng thủ mạnh mẽ quan trọng như thế nào. Nga đã suy yếu, nhưng vẫn nguy hiểm. Và chúng ta không thể mất cảnh giác. Chúng ta không thể cho rằng nước này sẽ không tấn công nước khác", ông Geoana nhấn mạnh.
Ông Geoana ca ngợi việc Phần Lan và Thụy Điển sắp gia nhập NATO và tuyên bố rằng, việc bổ sung 2 nước này vào liên minh sẽ "thay đổi môi trường chiến lược của khu vực" đồng thời khiến tất cả các đồng minh có khả năng phản ứng tốt hơn trước các hành vi khiêu khích của Nga.
Bài phát biểu của ông Geoana được đưa ra khi NATO cho biết, họ nghi ngờ đường ống Dòng chảy phương Bắc đã bị phá hoại. Bốn vụ nổ đã gây ra bốn vụ thủng đường ống Dòng chảy phương Bắc 1 và 2 ở vùng biển quốc tế.
Các nhà điều tra Đan Mạch, Thụy Điển và Đức hy vọng sẽ tiếp cận được các địa điểm vụ nổ trong những ngày tới. Tổng thống Putin cho rằng các đối thủ phương Tây là thủ phạm. Đáp trả, các quan chức NATO và Liên minh châu Âu nghi ngờ Nga phá hoại đường ống.
Nhà ngoại giao Australia Andrew Goledzinowski. Ảnh: UNESCAP.
Thông báo của Ngoại trưởng Wong cho biết: “Australia và Việt Nam có mối quan hệ bền chặt và lâu dài, được củng cố bởi Quan hệ Đối tác Chiến lược. Tháng 2/2023 sẽ đánh dấu 50 năm quan hệ song phương giữa hai quốc gia chúng ta”.
Ông Goledzinowski là cán bộ cấp cao của Bộ Ngoại giao và Thương mại và gần đây nhất là Trợ lý Thứ nhất của Bộ trưởng, Vụ Khu vực Đông Nam Á.
Trước đây, ông đã từng phục vụ ở nước ngoài với tư cách là Cao ủy của Australia tại Malaysia; Phó đại diện thường trực tại Liên Hợp Quốc, New York; và Phó Trưởng Phái đoàn, Phái đoàn Thường trực Liên Hợp Quốc tại Geneva.
“Chúng ta có mối quan hệ giao lưu nhân dân lâu đời, các lợi ích kinh tế và cùng tham vọng giải quyết những thách thức chung, bao gồm cả tác động của biến đổi khí hậu” - Ngoại trưởng Australia Penny Wong viết trong thông báo hôm 30/9 về quan hệ với Việt Nam.
“Chiến lược Tương tác Kinh tế Nâng cao giữa Australia-Việt Nam đang giúp hiện thực hóa tiềm năng kinh tế to lớn tồn tại giữa cả hai quốc gia. Kể từ năm 2014, Kế hoạch Colombo Mới đã trao hơn 4.500 học bổng và trợ cấp đi lại cho sinh viên đại học Úc đến học tập tại Việt Nam”.
Trong thông báo, Ngoại trưởng Wong cũng cảm ơn Đại sứ tiền nhiệm Robyn Mudie vì những đóng góp của bà trong việc thúc đẩy lợi ích của Australia tại Việt Nam kể từ năm 2019.
Lãnh đạo Chechnya Ramzan Kadyrov trên thực tế đã nhiều lần yêu cầu Moscow cứng rắn hơn trong cuộc chiến ở Ukraine. Ảnh IT
"Theo ý kiến cá nhân của tôi, cần thực hiện các biện pháp cứng rắn hơn, tương đương với việc tuyên bố thiết quân luật ở các khu vực biên giới và sử dụng vũ khí hạt nhân năng suất thấp", ông Kadyrov bình luận về cuộc chiến ở Ukraine trên ứng dụng Telegram hôm 1/10.
Ông Kadyrov đã đưa ra phát biểu như vậy một ngày sau khi Tổng thống Nga Vladimir Putin tuyên bố sáp nhập 4 khu vực của Ukraine, bao gồm Donetsk, Lugansk, Kherson và Zaporizhzhia. đồng thời đặt những vùng lãnh thổ này dưới cái ô hạt nhân của Nga.
"Moscow sẽ bảo vệ các vùng lãnh thổ chúng tôi kiểm soát bằng tất cả sức mạnh và phương tiện sẵn có của mình", ông Putin tuyên bố ám chỉ việc Nga có thể dùng vũ khí hạt nhân để bảo vệ các lãnh thổ mới của nước này.
Các đồng minh khác của Tổng thống Putin, bao gồm cả cựu Tổng thống Dmitry Medvedev, đã chỉ ra rằng Nga sẵn sàng dùng đến vũ khí hạt nhân để bảo vệ lãnh thổ của họ, nhưng lời kêu gọi của ông Kadyrov được cho là thẳng thắn, trực tiếp nhất.
Nhà lãnh đạo Ramzan Kadyrov là con trai của Akhmad Kadyrov, người từng giữ chức Tổng thống Chechnya cho tới khi bị ám sát trong vụ đánh bom hồi tháng 5/2004. Tháng 2/2007, ông Kadyrov được Tổng thống Putin bổ nhiệm làm lãnh đạo nước cộng hòa Chechnya. Ông bị Mỹ và Liên minh châu Âu (EU) đưa vào danh sách trừng phạt, cùng nhiều cộng sự thân cận của ông chủ Điện Kremlin.
Ông Kadyrov, hiện 45 tuổi, nổi tiếng là người ủng hộ nhiệt tình Tổng thống Putin và cuộc chiến của Nga ở Ukraine.
Ngay sau khi ông Putin phát động chiến dịch quân sự đặc biệt tại Ukraine hồi tháng 2, ông Kadyrov đã cử đội quân Chechnya tinh nhuệ do ông đích thân huấn luyện đến chiến trường "tiếp sức" cho quân đội Nga. Ông khẳng định lực lượng dưới quyền sẽ "thực hiện chiến dịch một cách cẩn trọng và tránh thương vong" ở Ukraine.
Bản thân ông Kadyrov cũng từng đích thân tới chiến trường Ukraine chiến đấu. Hồi tháng 3, ông Akhmed Dudayev, quan chức phụ trách đối ngoại và thông tin Cộng hòa Chechnya thuộc Nga, cho biết lãnh đạo Kadyrov đang có mặt tại thành phố Mariupol, đông nam Ukraine, nhằm "nâng cao sĩ khí cho các quân nhân". Ông Kadyrov cũng được Tổng thống Putin phong hàm thăng quân hàm trung tướng Vệ binh Quốc gia Nga vào thời điểm này.
Khi tờ Politico hỏi Chủ tịch Hạ viện Mỹ Nancy Pelosi liệu bà có ủng hộ yêu cầu gia nhập NATO của Kiev hay không, bà không dứt khoát tán thành động thái này, đồng thời nói rằng Mỹ "cam kết với nền dân chủ ở Ukraine".
"Trước tiên, hãy giành chiến thắng trong cuộc chiến đã. Tuy nhiên, tôi vẫn sẽ cho họ một sự đảm bảo an ninh", bà nói với Politico.
Trong khi đó, đồng minh của bà Pelosi tại Đảng Dân chủ, Hạ nghị sỹ Mike Quigley nói rằng Washington nên ủng hộ nỗ lực gia nhập NATO của Ukraine. "Cuộc xung đột tại Ukraine là lý do chúng ta thành lập NATO ngay từ đầu", ông nói với Politico.
Hôm 30/9, sau khi Nga bắt đầu chính thức sáp nhập bốn khu vực của Ukraine, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đã lại một lần nữa yêu cầu gia nhập NATO. Điều này dường như gây bất ngờ đối với chính quyền Tổng thống Mỹ Biden, theo hai quan chức Mỹ được Politico trích dẫn.
Nhiều quan chức phương Tây lo ngại việc Kiev trở thành thành viên chính thức của NATO không chỉ khiêu khích Nga mà còn lôi kéo Washington và Moscow vào một cuộc chiến trực diện. Theo điều lệ của NATO, một cuộc tấn công vào một thành viên sẽ được coi là cuộc tấn công chống lại toàn bộ liên minh. Trường hợp duy nhất mà nguyên tắc này được áp dụng là sau vụ khủng bố 11/9 chống lại Mỹ.
Hôm 30/9, Tổng thống Vladimir Putin đã ký các hiệp ước sáp nhập hai nước cộng hòa Donbass tự xưng, cũng như hai khu vực miền nam Ukraine, vào Liên bang Nga. Tất cả bốn vùng lãnh thổ đã tổ chức các cuộc trưng cầu dân ý từ ngày 23 đến ngày 27/9, trong đó người dân bỏ phiếu áp đảo ủng hộ việc gia nhập Nga.
Các nhà lãnh đạo phương Tây đã lên án động thái mới nhất của Moscow. Tổng thống Mỹ Joe Biden tuyên bố sẽ áp đặt thêm các biện pháp trừng phạt đối với Nga và tiếp tục cung cấp viện trợ quân sự cho Kiev.
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky phát biểu trong cuộc phỏng vấn với Reuters tại Kiev ngày 16/9. Ảnh Reuters.
Ông Zelensky cho biết trên ứng dụng nhắn tin Telegram rằng ông và các chỉ huy quân sự cũng đã thảo luận về việc cung cấp vũ khí cho các lực lượng vũ trang của đất nước, cũng như các kế hoạch tiếp theo mà Nga có thể thực hiện sau khi tấn công Ukraine.
Cùng ngày, ông Zelensky cũng đã tổ chức cuộc họp với Hội đồng Quốc phòng và An ninh Quốc gia Ukraine. Tổng thống Zelensky đã kêu gọi tổ chức một cuộc họp khẩn cấp với Hội đồng Quốc phòng và An ninh Quốc gia cũng như với các quan chức quân sự, bao gồm Tham mưu trưởng Các lực lượng vũ trang Ukraine trong bối cảnh Tổng thống Nga Putin tuyên bố sáp nhập 4 tỉnh của Ukraine là Donetsk, Lugansk, Kherson và Zaporizhzhia hôm 30/9.
Tại 2 cuộc họp khẩn cấp trên, nhà lãnh đạo Ukraine đã công bố 2 quyết định quan trọng. Một là quyết tâm "tăng cường sức mạnh của Ukraine và đánh bật quân Nga khỏi toàn bộ lãnh thổ Ukraine". Chỉ điều đó mới mang lại hòa bình cho Ukraine. Ông Zelensky tuyên bố rằng Ukraine sẽ đi theo con đường này.
Quyết định thứ 2 là Ukraine sẽ nộp đơn xin gia nhập NATO theo thủ tục nhanh chóng.
"Trên thực tế, chúng tôi đã chứng minh khả năng tương thích của mình với các tiêu chuẩn của Liên minh NATO. Các tiêu chuẩn này thực tế đối với Ukraine; thực tế trên chiến trường và trong tất cả các khía cạnh mà chúng tôi đã tương tác. Chúng tôi tin tưởng lẫn nhau, giúp đỡ lẫn nhau và bảo vệ nhau. Đây là cách Liên minh hình thành và tồn tại", ông Zelensky nói.
Nhà lãnh đạo Ukraine cũng tuyên bố rằng Ukraine sẵn sàng đàm phán với Nga, nhưng không phải là Tổng thống Putin.
"Ukraine đã và vẫn là nước đi đầu trong các nỗ lực đàm phán. Đất nước chúng tôi luôn đề nghị đàm phán với Nga để cùng tồn tại trên các điều kiện bình đẳng, trung thực, đàng hoàng và công bằng", ông Zelensky nhấn mạnh.
Tổng thống Putin phát biểu trong Lễ sáp nhập các vùng lãnh thổ mới vào Liên bang Nga hôm 30/9. Ảnh Reuters.
Lễ sáp nhập các vùng lãnh thổ mới của Nga được tổ chức tại Sảnh đường St.George nằm trong Điện Kremlin ở Moscow ngày 30/9 dưới sự chủ trì của Tổng thống Vladimir Putin.
Theo DW, phát biểu tại buổi lễ, ông Putin đã chính thức tuyên bố sáp nhập 4 khu vực ở Ukraine mà quân đội Nga kiểm soát - Donetsk, Kherson, Lugansk và Zaporizhzhia vào Liên bang Nga. Ông chủ Điện Kremlin mô tả đây là "bốn khu vực mới" của Nga.
"Tôi muốn nói điều này với chế độ Kiev và các "chỉ huy" của họ ở phương Tây rằng: Những người sống ở Lugansk, Donetsk, Kherson và Zaporizhzhia sẽ trở thành công dân của chúng tôi mãi mãi. Người dân ở đó đã đưa ra lựa chọn. Đó là điều rất rõ ràng", Tổng thống Putin tuyên bố.
Nhà lãnh đạo Nga khẳng định rằng, Nga sẽ không bao giờ từ bỏ quyền kiểm soát các khu vực Donetsk, Lugansk, Kherson và Zaporizhzhia. Ông nhấn mạnh, Nga sẽ bảo vệ các lãnh thổ mới của mình bằng tất cả các phương tiện sẵn có và sẽ làm “mọi thứ để đảm bảo an ninh cho người dân của mình". Tuyên bố này của ông Putin được cho là có thể báo hiệu sự leo thang sắp tới trong cuộc xung đột ở Ukraine.
Tuy nhiên, ông chủ Điện Kremlin cũng kêu gọi Ukraine ngồi lại đàm phán để chấm dứt cuộc chiến kéo dài hơn 7 tháng qua. Theo ông Putin, Moscow đã sẵn sàng cho các cuộc đàm phán với Kiev.
"Chúng tôi kêu gọi chế độ Kiev chấm dứt mọi hành động thù địch, chấm dứt cuộc chiến mà họ đã bắt đầu từ năm 2014 và quay trở lại bàn đàm phán", ông Putin nhấn mạnh nhưng tuyên bố thêm rằng, Moscow sẽ không “phản bội" các vùng lãnh thổ muốn trở thành một phần của Nga.
Nhà lãnh đạo Nga đề nghị Kiev đối xử với "sự lựa chọn tự do" của người dân ở 4 khu vực Donetsk, Lugansk, Kherson và Zaporizhzhia "một cách tôn trọng".
“Đó là cách duy nhất để đạt được hòa bình”, ông nói.
Ông Putin cáo buộc phương Tây đã thất hứa với Nga và không có quyền để nói về dân chủ. Theo nhà lãnh đạo Nga, các nước phương Tây đã và đang hành động như những quốc gia đế quốc mà họ "luôn luôn là vậy".
Ông Putin cho rằng, Mỹ và các đồng minh đang tiến hành một cuộc "chiến tranh hỗn hợp" chống lại Nga đồng thời nhấn mạnh, Moscow sẽ bảo vệ "quê hương và các giá trị" của mình.
Sáp nhập Donetsk, Lugansk, Kherson và Zaporizhzhia đồng nghĩa với việc Nga sẽ kiểm soát khoảng 109.000 km2 (tương đương khoảng 18%) lãnh thổ Ukraine, ngoài bán đảo Crimea mà Nga sáp nhập vào năm 2014.
Trước bài phát biểu của ông Putin, Điện Kremlin ngày 30/9 cảnh báo, các cuộc tấn công nhằm vào bất kỳ phần lãnh thổ nào mà Tổng thống Vladimir Putin sáp nhập sẽ được coi là hành động gây hấn chống lại chính nước Nga, theo Reuters. Điện Kremlin đồng thời nói thêm rằng Nga sẽ tiếp tục chiến đấu để giành lấy toàn bộ vùng phía Đông Donbass.
Tuần trước, Tổng thống Putin cho biết ông sẵn sàng sử dụng vũ khí hạt nhân để bảo vệ "sự toàn vẹn lãnh thổ" của Nga.
Vào ngày 23-27/9, Cộng hòa Nhân dân Donetsk và Lugansk tự xưng, cũng như khu vực Zaporizhzhia và Kherson đã tổ chức trưng cầu dân ý về việc gia nhập Nga, với đa số phiếu ủng hộ. Cụ thể, tỷ lệ ủng hộ gia nhập Nga ở Cộng hòa Nhân dân Donetsk tự xưng là 99,23%; 98,42% ở Cộng hòa Nhân dân Lugansk tự xưng; 87,05% ở khu vực Kherson và 93,11% ở khu vực Zaporizhzhia.
Các chính phủ phương Tây và Kiev nhiều lần tuyên bố "sẽ không chấp nhận kết quả các cuộc bỏ phiếu "được dàn dựng" và vi phạm luật pháp quốc tế ở 4 khu vực của Ukraine".
